W
swojej pracy często spotykam się problemem braku szacunku w
relacjach rodzic-dziecko, dziecko-rodzic. Rodzice nastolatków, a
nawet młodszych dzieci narzekają, że ich pociechy „pyskują”,
nie słuchają ich poleceń, nie chcą pomagać w obowiązkach
domowych, nie liczą się z ich zdaniem, a ich samych nierzadko
traktują jak „maszynkę do robienia pieniędzy”.
Konsekwencje
braku szacunku.
Poczucie
szacunku jest jedną z najważniejszych potrzeb każdego człowieka
nierozerwalnie związaną z poczuciem godności. Dlatego zarówno
dorośli jak i dzieci bez względu na wiek, płeć, wykształcenie
bardzo silnie przeżywają wszelkie oznaki barku szacunku.
Konsekwencje tego mogą być bardzo poważne i prowadzić do zaburzeń
zachowania, obniżonego poczucia wartości a nawet do stanów
lękowo-depresyjnych. Choć
rzadko chcemy zdawać sobie z tego sprawę problemy wychowawcze z
dziećmi i dziecięce zaburzenia zachowania są skutkiem
nieprawidłowych metod wychowawczych stosowanych przez dorosłych, a
najczęściej także niewłaściwych relacji w rodzinie, w której
funkcjonuje na co dzień dziecko.
Co to jest szacunek?
 |
| źródło:osswiata.ceo.org.pl |
Szacunek
to najprościej mówiąc życie według zasady „traktuj innych tak,
jak sam byś chciał być traktowany”. W wychowaniu dziecka (a
właściwie już malucha) warto stosować tę zasadę. Nikt nie lubi
być traktowany z pogardą i wyższością. Dzieci również tego nie
lubią. Szanujący się rodzic szanuje też prawa dziecka np. prawo
do prywatności, prawo do dokonywania własnych wyborów, prawo do
własnego zdania itp.
Okazywanie
szacunku oznacza akceptację innych sposobów myślenia oraz
zachowanie dystansu emocjonalnego podczas różnicy zdań. Pozwala
podejmować dyskusje, które oparte są na argumentach zmierzających
do zrozumienia, a nie do przekonania lub do pokonania rozmówcy.
Tolerancja łącząca się z szacunkiem jest kluczem do nawiązania
satysfakcjonujących relacji z innymi oraz do zachowania równowagi w
sferze rozwoju emocjonalno-społecznego.
Jak
wpoić dziecku szacunek?
 |
| źródło:osswiata.ceo.org.pl |
Szacunku
trzeba dziecko nauczyć i aby zyskać w jego oczach uznanie,
konieczny jest konsekwentny i systematyczny wysiłek wychowawczy.
Dziecko to świetny obserwator i widząc szanujących się na wzajem
dorosłych oraz doświadczając od nich szacunku dla siebie, za
sprawą tak zwanego modelowania, czyli uczenia się przez widzenie
pozytywnych przykładów, wkracza w świat z dobrymi kompetencjami
społecznymi.
 |
| źródło:osswiata.ceo.org.pl |
Ważnym
aspektem nauki szacunku jest
przestrzeganie w domu zasad dobrego wychowania,
wdzięczności, uprzejmości i empatii. Jeśli chcemy, aby nasze
dziecko mówiło do nas „dziękuję” albo „przepraszam”,
stosujmy te zwroty w kontakcie z nim. Poprawiajmy z taktem błędy
dziecka, korygujmy jego zachowania i zwracajmy mu uwagę tak, aby nie
czuło się zawstydzone, lecz wspierane.
 |
| źródło:sp30.olsztyn.pl |
Dobrą
metodą uczenia dziecka i nastolatka szacunku do nas jest stosowanie
zasad komunikacji bez przemocy, a więc konkretyzacji naszych próśb,
potrzeb, nakazów i zakazów bez agresji w stosunku do dziecka.
Szacunek pomoże pokonać każdy problem wychowawczy i wyeliminuje
każde zaburzenie zachowania. Ważna jest tutaj konsekwencja,
systematyczność i przekonanie, że dziecko nie jest naszym
partnerem, więc stawiamy mu granice w trosce o jego poprawny rozwój.
Warto
postawić na spokojne rozmowy i umiejętność osiągania kompromisu.
Dziecko musi czuć, że nawet jeśli ma inne zdanie od rodzica, może
liczyć przynajmniej na wysłuchanie swoich opinii bez obawy, że
zostanie wyśmiane. Rodzice, którzy nie traktują swoich pociech
poważnie, nie mają szans na nauczenie dzieci szacunku.